BLOG - Henk Ipenburg

Luisteren, de basis van bewust leiderschap

Luisteren. Ik hoor al een zucht als de term LSD (luisteren, samenvatten, doorvragen) genoemd wordt. “Dat hebben wij, degene die al enorm veel trainingen en opleidingen doorlopen hebben, écht niet nodig. Luisteren, dat is zó basaal.” “Na 30 arbeidsjaren en verschillende leidinggevende functies is het oefenen van luistertechnieken zo not done.”

Luister je echt?

Hier moet ik soms hard om lachen. Want hoe vaak luisteren leiders eigenlijk echt? Ik vind het vaak een vorm van misplaatste arrogantie. Een teken van gebrekkige zelfkennis. Ben jij, meneer directeur of mevrouw manager, echt verbonden met dat wat medewerkers vertellen zonder gelijk vanuit je eigen perspectief allerlei oordelen over het gesprokene te hebben? Vaak zelfs nog voordat de verteller uitgepraat is?

Hoe vaak wordt er door directeuren, managers en leiders echt geluisterd naar wat er gezegd wordt én naar wat er niet gezegd wordt (maar wél tussen de regels door)?

U theory

Echt afstemmen op de ander, dat is een kunst die niet veel mensen verstaan. Ook de gewone werkman niet. Otto Scharmer beschrijft in zijn boek, Theory U, vier verschillende niveaus van luisteren die essentieel zijn voor bewust en persoonlijk leiderschap:

  • Niveau 1 Downloading
    Deze vorm van luisteren is horen wat je al kent en de rest negeren, horen wat past binnen je eigen referentiekader ter bevestiging van je eigen wereldbeeld.
  • Niveau 2 Feitelijk luisteren met open geest
    Je hoort wat anderen zeggen, stelt daar vragen over, toont nieuwsgierigheid en observeert data (object- of feitgericht). Door je oordeel uit te stellen en je geest te openen, richt je je op dat wat verschilt van wat je al weet. Je toetst je bestaande kennis aan de nieuwe informatie en kijkt of je van daaruit je beeld moet bijstellen.
  • Niveau 3 Empatisch luisteren met open hart
    Op dit niveau hoor je de ander met zijn of haar gevoelens en tegelijkertijd hoor je de gevoelens van jezelf. Je luistert met je hart. We proberen ons op dit niveau door inlevingsvermogen in de ander te verplaatsen.
  • Niveau 4 Generatief luisteren met open wil
    Het gaat op dit niveau om wakker aanwezig zijn in het nu en openstaan voor alles wat zich aandient. Zoals ons hoofd tijdens het sporten leeg is en er ruimte ontstaat voor iets nieuws. Op dit niveau ontstaat er contact met onze diepste bron, met een andere wijsheid, waar we met onze ratio vaak niet bij kunnen. Hiervoor is stilte nodig en ook lef. Lef om controle en zekerheid los te laten en op een andere manier te luisteren.

Succesvol leiderschap

Succesvol leiderschap is volgens Scharmer afhankelijk van de kwaliteit van aandacht en intentie die de leider in verschillende situaties toepast. Dit uit zich onder andere in de manier van luisteren. Door je bewust te zijn van de kwaliteit van je aandacht en je intentie in gesprekken en waarnemingen, kun je vanuit een dieper niveau verbinding maken met jezelf en de ander (presencing). Daar vindt bij succesvolle leiders verandering en creativiteit plaats.

Bekijk het filmpje waarin Scharmer verteld over de vier niveaus van luisteren:

Voorbij aan de potentie

De praktijk wijst uit dat leidinggevenden emoties van werknemers nog te vaak beantwoorden met rationele uitleg en dus eigenlijk totaal niet luisteren. Laat staan met aandacht en de juiste intentie. Hierdoor gaan leidinggevende voorbij aan alle informatie die er in potentie aanwezig is in de betreffende situatie. Door niet luisteren en rationeel benaderen ontstaan onbegrip en verwijdering tussen beide partijen. En waarom? Omdat je gewoon even te druk was met andere, belangrijkere, zaken?

Luisteren is de basis van bewust leiderschap, knoop dat maar in je oren!

8 augustus 2016
Naar overzicht
Henk Ipenburg

Henk Ipenburg

Bekijk mijn profiel

Neem contact op met Henk Ipenburg

Whitepaper

Engaged people. Great companies. Better world.

Nu Downloaden

Andere blogs van Henk

  • 27 juni 2016
    BLOG: Topsport binnen organisaties: elke dag in de EK-finale! Dit blog lezen
  • 18 november 2014
    BLOG: Een beoordelingsgesprek voorbeeld: Pia’s beoordeling om nooit te vergeten Dit blog lezen
  • 10 april 2014
    BLOG: Bedankt Liz en Ruth Dit blog lezen
  • 21 maart 2014
    BLOG: Pia is blij Dit blog lezen
  • 4 maart 2014
    BLOG: Gelukkig, ze bestaan! Dit blog lezen
  • 28 augustus 2013
    BLOG: The day after the training Dit blog lezen
  • 19 augustus 2013
    BLOG: Arme Pia Dit blog lezen
  • 6 mei 2013
    BLOG: Zijn mensen in een testje te vangen? Dit blog lezen
  • 24 april 2013
    BLOG: Gevonden! Klantgerichte adviseurs Dit blog lezen
  • 5 maart 2013
    BLOG: Hoe koppeling met de praktijk leidt tot effectieve coaching Dit blog lezen